Edusens

Szukasz najlepszych streszczeń, wnikliwych opracowań i oryginalnych interpretacji lektur? Trafiłeś na właściwą stronę. Znajdziesz tu mnóstwo wyczerpujących informacji, które przydadzą Ci się w szkole. Zostały profesjonalnie przygotowane. Z łatwością je zapamiętasz. Edusenowne materiały dostępne są w wersji do czytania (pliki PDF) i do słuchania (pliki MP3). Możesz je odsłuchać lub przeczytać na przerwie, w drodze do szkoły, w trakcie innych, ciekawszych zajęć. W ciągu kilku minut zdobędziesz potrzebną wiedzę, a potem dobrze napiszesz klasówkę, zdasz egzamin, maturę.

Korzystaj z wyjaśnień zagadnień gramatycznych i językowych, które umieściliśmy w części język i gramatyka. Po odsłuchaniu lub przeczytaniu edusensownych materiałów błyskawicznie odróżnisz części mowy, części zdania, rodzaje wypowiedzeń, funkcje tekstów i środki stylistyczne, które zostały w nich użyte. Codziennie dodajemy nowe materiały. Zaglądaj do nas często!


Nowości

Kura znosząca złote jajka pierwotnie była ... gęsią


M. Winter, ilustracja do bajki Ezopa

Kurą znoszącą złote jaja nazywamy przedsięwzięcie, które nie wymagając specjalnej troski i zabiegów, przynosi bardzo przyzwoite dochody.

Frazeologizm wywodzi się z utworu siedemnastowiecznego francuskiego bajkopisarza Jeana de La Fontaine. W kilku wersach opisał on wstrząsającą historię biednych ludzi, którym kura znosiła szczerozłote jaja, codziennie jedno. Nie mogąc się doczekać, aż ptak zniesie wszystkie cenne przedmioty i uczyni ich prawdziwie bogatymi, wieśniacy postanowili zabić zwierzę i wydobyć z jego wnętrzności cały cenny kruszec od razu. Jak pomyśleli, tak zrobili. W brzuchu kury nie znaleźli jednak ani grama złota.
Swym działaniem jednak przyczynili się do powstania kolejnego zwrotu, który na stałe zagościł w wielu językach - "zarżnąć kurę znoszącą złote jaja", dziś używanego, gdy chcemy powiedzieć, że ktoś powodowany chciwością, nazbyt agresywnie i nieumiejętnie postępował ze swym przedsięwzięciem, bądź nadmiernie eksploatował pracowników.

Oba frazeologizmy upowszechniły się w XVIII wieku. Okazuje się jednak, że Jean de La Fontaine nie był twórcą konceptu tej bajki. Wymyślił ją bowiem już w starożytności uznawany za ojca tego gatunku literackiego, najbrzydszy ze wszystkich literatów, Ezop. U Ezopa jednak miejsce kury zajmowała gęś.

Ci wszyscy, którzy uważają, że kura czy gęś nie czyni różnicy., najpewniej nie mają pojęcia, że gęsie jaja są dwukrotnie większe od kurzych, a złote czynią ich właścicieli dwukrotnie bogatszymi.

Jak kania dżdżu


Kania, źródło: Wikimedia Commons

Kiedy niecierpliwie czegoś pragniemy, oczekujemy na coś z utęsknieniem, możemy powiedzieć, że łakniemy czegoś jak kania dżdżu. Większość ludzi nie zastanawia zazwyczaj, do jakiej kani odwołuje się frazeologizm - grzyba czy ptaka z rodziny sokołów.

Językoznawcy badający pochodzenie powiedzenia są podzieleni w swych opiniach. Jedni uważają, że ponieważ grzyby potrzebują wody do wzrostu, nie ulega wątpliwości, że chodzi o grzyb. Badacze nie są jednak w stanie wyjaśnić, dlaczego we frazeologizmie mowa jest konkretnie o kani, a nie np. o borowiku czy maślaku.

Inni zaś zwracają uwagę, że niegdyś powszechnie uważano, że charakterystyczne zachowanie ptaków kani zapowiadało deszcz, zwany w dawnych wiekach dżdżem. Przed deszczem kanie miały kwilić wydając charakterystyczny dźwięk przypominający słowo "pić". Zgodnie z tym wyjaśnieniem należałoby uznać, że motywacją zwrotu "łaknąć (czegoś) jak kania dżdżu" jest zachowanie ptaka.

Hipotezę o ptasiej proweniencji frazeologizmu zdaje się potwierdzać także jedno z ludowych podań, zgodnie z którym, dawno, dawno temu, gdy na spękaną od słońca ziemię zszedł Jezus Chrystus, nakazał on ptactwu, by pomogło kopać rowy i doły, które po napełnieniu się wodą stałyby się strumykami i rzekami oraz stawami i jeziorami. Wszystkie ptaki z zaangażowaniem rzuciły się w rytm pracy z wyjątkiem dwóch: jastrzębia i kani. Za nieposłuszeństwo oba zostały ukarane. Nie mogą pić bieżącej wody, a pragnienie mogą zaspokoić jedynie korzystając z wody zebranej w zagłębieniach skał i drzew. Od tej pory spragniona kania wzywa deszcz charakterystycznym wołaniem.

Zobacz także

Safona nad przepaścią

foto

Honoré Victoryn Daumier, Safona nad przepaścią

Odrzucona kochanka musi cierpieć z miłości. Cierpienie to powinno być wprost proporcjonalne do si... więcej »